chirurgische ankers


CHIRURGISCHE BOT-ANKERS

Verankeringsproblemen zijn vaak de moeilijkste problemen in de orthodontie. Verankeringsverlies kan ongewenste tandbewegingen tot gevolg hebben. Verankering kan gezocht worden in de tandboog zelf, middels extra-orale apparatuur, middels palatinale implantaten, middels directe botschroeven, maar ook met chirurgische botankers. Deze laatste worden hieronder besproken.

In de praktijk worden volgende indicaties gesteld voor het gebruik van chirurgische botankers:

  • distale beweging van het anterieure segment in de bovenkaak bij premolaarextracties

  • distale beweging van het posterieure én anterieure segment in de bovenkaak in non-extractie casussen

  • mesiale beweging van posterieure elementen

  • intrusie van een geïsoleerde tand of van een groep tanden

  • oprichten van een gekipte tweede molaar en derde molaar

  • preprothetische orthodontie

  • verlies van tandverankering omwille van parodontale problemen

  • orthopedische intermaxillaire tractie

BOVENKAAK

In de orthodontie is het soms wenselijk om in de bovenkaak de voorste tanden over een extractie-diasteem naar achteren toe te trekken. Door de klassieke middelen met brackets en orthodontische bogen en elastieken heb je steeds een dubbel effect: terwijl je inderdaad de voorste tanden naar achteren trekt, komen de achterste tanden toch ook een beetje naar voor.

Om het naar voren komen van de achterste tanden te vermijden werden in de loop der jaren tal van technieken ontwikkeld in de orthodontie. De bekendste hiervan is de headgear. Dit is een uitwendig apparaat, een buitenbeugel, die verankering zoekt op de achterste tanden en deze op zich nog eens naar achteren trekt, zodat de voorwaartse tractie door de orthodontie geneutraliseerd wordt. Een buitenbeugels is echter bij kinderen in de puberteit en zeker bij volwassenen onaangenaam om dragen, hinderlijk bij het spreken en sporten en moet bovendien toch vele uren per dag en 's nachts gedragen worden.

Om deze redenen werden alternatieve technieken ontwikkeld in de kaakheelkunde die deze orthodontische bewegingen op een meer eenvoudige manier tot stand laten komen. De meest bekende technieken zijn de palatinale implantaten, de palatinale orthodontische disks en meer recent de chirurgische ankers die in België ontwikkeld zijn.

Enkele jaren geleden werden in België bijzondere plaatsystemen ontwikkeld die middels titanium schroeven bevestigd worden aan het jukbeen. De voorste tanden die naar achteren moeten getrokken worden vinden bijkomende bevestiging aan dit anker zodat er géén voorwaartse tractie ontstaat op de achterste kiezen. Deze blijven mooi op hun plaats staan.

De plaatsing van dergelijke ankers gebeurt door opgeleide mond- kaak- en aangezichtschirurgen. Deze ingreep vindt plaats onder locale anesthesie.

EditorImage_558_schedelmodelOzAenOmA.jpg

Op de afbeelding hiernaast ziet U een schedelmodel waarin twee soorten chirurgische ankers geplaatst zijn: deze in de bovenkaak en deze in de onderkaak.
De achterste ankers dienen om de achterste tanden te stabiliseren wanneer de voorste tanden naar achteren moeten verplaatst worden.
De voorste ankers dienen om de voorste tanden te stabiliseren wanneer de achterste tanden naar voor moeten verplaatst worden.
het zogenaamde zygoma-anker
het zogenaamde mandibulair-anker
EditorImage_558_foto%20van%20een%20OzA.j EditorImage_558_fotoOmA.jpg

EditorImage_558_boneanchor%200.jpg

EditorImage_558_botanker.jpg

vooraanzicht:

het bovenste gedeelte van  het botanker is een titanium miniplaat (dikte 0,7 mm) met drie gaatjes. Een ronde baar (1,5 mm diameter) verbindt de miniplaat met de verankeringseenheid (fixation unit). Het cylindrische einde van de baar heeft een verticaal slot (.045").

zijaanzicht:

met een sluitschroef (locking screw) kan een hulpdraad (auxiliary wire) gefixeerd worden. Deze orthodontische draad heeft een maximale diameter van .032"x.032". Deze plaat kan gebruikt worden in de zygomastreek, maar ook paranasaal. Er zijn thans drie lengtes van halzen beschikbaar om de schroeven te kunnen plaatsen in botstructuur en toch uit te komen in de vaste gingiva.  Waar de baar uit de gingiva treedt, moet deze een hoek van 90° maken ten opzichte van het bot.



Een ander type botanker is het palatinaal implantaat. In België is vooral het Straumann-implantaat gekend, dat in de overgang van het palatum primum naar het palatum durum wordt geplaatst. Het gaat om een implantaat met een diepte van 4 à 6 mm, waaraan een transpalatinale baar kan gesoldeerd worden ten einde de migratie van bepaalde elementen tegen te gaan tijdens een actieve orthodontische fase. Op deze wijze ontstaat een verankeringseenheid gebaseerd op het centrale implantaat in het gehemelte.

EditorImage_558_straumannimplantaat.jpg



zijaanzicht van een zygoma-anker
U ziet enkel het gedeelte dat in de mond uitkomt
Het plaatgedeelte is verborgen en bevestigd
onder het tandvlees
vooraanzicht van een zygoma-anker
U ziet enkel het gedeelte dat in de mond uitkomt
Het plaatgedeelte is verborgen en bevestigd
onder het tandvlees
EditorImage_558_intraoraal%20zicht%20OzA EditorImage_558_intraoraaltransversaalzi
het uiteinde van het anker steekt
een beetje uit zodat een orthodontische
draad er doorheen kan
op deze afbeelding ziet U hoe een
zygoma-anker tijdens de operatie
bevestigd wordt met schroefjes
EditorImage_558_palataalzichtzygomaimpl. EditorImage_558_peropplaatsenOzA.jpg



BOVENKAAK VOORAAN

Zoals  gemeld dienen soms de voorste tanden beschermd te worden tegen een beweging naar achteren toe, hetgeen schadelijk zou zijn voor de neus-lip verhouding en het paranasale profiel. Om dergelijke neveneffecten te vermijden verdient het soms aanbeveling om in de hoektandenstreek een dergelijk anker te bevestigen in de bovenkaak.

Bij deze patiënt zijn twee
ankers vooraan geplaatst
één links en één rechts
De radiografie toont het extractie-diasteem
van de elementen 14 en 24 en de paranasale
plaatsing van de chirurgische ankers
EditorImage_558_intraoraalparanasale%20O EditorImage_558_opgmetparanasale%20OzA.j
in bovenaanzicht ziet U
de ankers naar de zijkanten
uitkomen
de  precieze positionering van de anker
is tijdens de operatie van het
grootste belang
EditorImage_558_palatinaalzichtparanasal EditorImage_558_paranasaleOzAlinks.jpg
de hoogte van de plaatsing
én de hoeveelheid beschikbare
vaste gingiva zijn beide van
groot belang.

een correcte plaatsing of
hoge sulcus zijn gunstig:
de anker kan goed gereinigd worden,
stoort niet en zal dan ook géén
ontstekingen geven.
een anker dat ofwel iets te hoog
geplaatst werd
of een anker dat wel correct geplaatst
werd, maar bij een zéér lage sulcus
is moeilijk reinigbaar en zal aanleiding
kunnen geven tot locale infecties.
EditorImage_558_intraoraaltransversaalzi EditorImage_558_tehogeplaatsing.jpg



ONDERKAAK

Eén van de grote problemen in de orthodontie bij volwassenen is vaak het ontbreken van molaren in onderkaak. Dit bemoeilijkt in hoge mate een goede orthodontie in het frontgebied. Een posterieure verankering moet dan kunstmatig gezocht worden. Tot op heden had men hiervoor niet een echt goede oplossing. De plaatsing van klassieke tandimplantaten kunnen een uitweg zijn, indien deze implantaten nadien op een zinvolle manier prothetisch van pas kunnen komen. Zoniet is deze keuze een erg dure oplossing.

Een mooi alternatief vormt het chirurgisch anker. Dit vergt een kleine operatieve ingreep waarbij de chirurg precies op de plaats waar de specialist in orthodontie dit wenst het anker kan laten uitkomen. Ook dit chirurgisch anker bestaat uit een basisplaat en een uiteinde dat geschikt werd gemaakt voor verankering van de orthodontishe boog . Slechts dit gedeelte is zichtbaar in de mond.

het chirurgische anker van de onderkaak
de samenstellende delen:
- basisplaat
- verbindingsgedeelte
- ankerelement
EditorImage_558_intraoraal%20mandibulair EditorImage_558_fotoOmA.jpg
dit is de radiografie van de
foto hierboven

u ziet dat het ankergedeelte
via een tussenstuk is bevestigd
aan de basisplaat in de onderkaak
deze basisplaat is met titanium
schroeven bevestigd in de
corticalis externa van het corpus
mandibulae
zoals uitgelegd is het soms nodig ankertjes
te plaatsen in de voorzijde van de onderkaak

de radiografie toont diastemen in posities 45,35

om te vermijden dat tijdens de orthodontische
sluiting van deze diastemen de voorste tanden
naar achteren zouden migreren, wordt de kracht
om de achterste tanden naar voor te trekken
vanuit het voorste anker tot stand gebracht en dit
zowel links als rechts
EditorImage_558_opgmetdistaleOmA.jpg EditorImage_558_opgmandibulaireOmA.jpg
de plaats van de insnede is
op een schedel gemarkeerd
voor de bovenste en voor
de onderste ankers
de ankers bevestigd middels
titanium schroeven doorheen
de basisplaat
maximaal drie schroeven volstaan
EditorImage_558_schedelmodelOzametincisi EditorImage_558_schedelmodelOzAenOmA.jpg


Bollard ankers : tekst van Professor Hugo De Clerck, ontwikkelaar van deze ankers




Bollard skeletal anchorage.pdf